Sjálfbærni og stjórnarhættir

Image
HVENÆR
21. mars 2025
13:45 til 15:15
HVAR
Háskólatorg
Stofa HT-104
NÁNAR

Ókeypis aðgangur

ATH. Hvert erindi fyrirlesara er í 20 mínútur

Ágrip

Markmið rannsóknarinnar er að kanna hvernig stjórnarhættir þurfa að breytast þegar viðskiptaumhverfið breytist. Hefðbundin líkön stjórnarhátta byggjast oft á stöðugu viðskiptaumhverfi. Hins vegar, í aðstæðum eins og fjárhagsvanda atvinnugreina eða fyrirtækja, geta lánardrottnar orðið stærstu áhrifavaldarnir. Á tímum náttúruhamfara eða heimsfaraldra geta stjórnvöld haft úrslitavald. Rannsóknin skoðar hvernig hlutverk og virkni hluthafa breytist eftir aðstæðum. 

Fræðileg greiningu er unnin á stjórnarháttum í erfiðu viðskiptaumhverfi. Fyrirliggjandi gögn eru greind til að meta hvernig hluthafar hafa áhrif á stjórnarhætti og ákvarðanatöku í fyrirtækjum sem þeir fjárfesta í. Frumgögnum er safnað með netkönnun í samvinnu við Landssamtök lífeyrissjóða og Iceland SIF. Enn fremur eru djúpviðtöl tekin í kjölfar greiningar niðurstaða könnunarinnar. Þátttakendur eru hluthafar, stjórnarmenn og æðstu stjórnendur. Viðtöl eru greind eigindlega, með þemagreiningu og notkun hugbúnaðarins Atlas.ti. Könnunargögn eru greind megindlega. 

Rannsóknin veitir innsýn í hvernig stjórnarhættir og ákvarðanataka fyrirtækja þróast í aðstæðum þar sem viðskiptalegt umhverfi er krefjandi. Flest fyrirtæki þurfa að takast á við slíkar aðstæður, þannig hafa niðurstöðurnar hagnýtt gildi. Þær hjálpa til við að þróa ferla og verklag fyrir þess konar ákvarðanatökur.    

Rannsóknin byggir eingöngu á íslenskum gögnum.  

Varpað er ljósi á skilvirkni stjórnarháttalíkana í erfiðum viðskiptaaðstæðum. 

Fræðilegt framlag rannsóknarinnar felst í því að auka skilning á gagnsemi stjórnarháttalíkana í erfiðum viðskiptaaðstæðum. Þetta svið hefur verið lítið rannsakað, bæði á Íslandi og erlendis.

Lykilorð: Stjórnarhættir fyrirtækja, krefjandi viðskiptaumhverfi, ákvarðanataka, hluthafar 

Ágrip

Tilgangurinn er að kynna drög að þessari grein um stöðu (yfirlit) sjálfbærni í íslenskum sjávarútvegi á ráðstefnunni Viðskipti og Vísindi er að fá endurgjöf annarra rannsakenda um áreiðanleika og réttmæti rannsóknarinnar. 

Niðurstöður benda til þess að áherslur greinarinnar á auðlindanotkun, markaðssetningu vöru og ásýnd fyrirtækjanna byggi í auknum mæli á áherslu á sjálfbærni. Ennfremur að samkeppnisforskot í greininni sé að færast frá áherslu á auðlindamiðaða nálgun (Resource Based View) yfir í markaðsmiðaðri nálgun (Market Based View).  

Rannsóknin hefur tvíþætt markmið. Annars vegar er leitast við að greina og fá yfirlit yfir stöðu sjálfbærni í rekstri og starfsemi stærstu sjávarútvegsfyrirtækja landsins sérstaklega með hliðsjón af Heimsmarkmiðum Sameinuðu þjóðanna. Hins vegar að kanna hvort einhverjar hindranir standi í vegi fyrir frekari áherslu á sjálfbærni í greininni með það að markmiði að uppfylla heimsmarkmiðin.  

Aðferðafræðin felur í sér eigindlega rannsóknaraðferð sem byggir á viðtölum við forstjóra og stjórnendur stærstu sjávarútvegsfyrirtækja landsins. Ennfremur er byggt á fyrirliggjandi gögnum frá fyrirtækjum og stofnunum sjávarútvegsins sem og alþjóðlegum rannsóknum um sjálfbærni í greininni. 

Helsta takmörkun þessarar rannsóknar er takmarkaður fjöldi viðtala, þó er rétt að undirstrika að gögn frá stærstu fyrirtækjunum í íslenskum sjávarútvegi með ríflega helming af úthlutuðum veiðikvóta eru/verða þátttakendur í rannsókninni. 

Niðurstöður þessarar rannsóknar hafa fræðilega þýðingu í umræðunni um sjálfbærni, sjávarútveg og Heimsmarkmið Sameinuðu Þjóðanna. Hagnýtt framlag rannsóknarinnar varpar ljósi á bæði áskoranir og tækifæri í atvinnugreininni sem geta haft veruleg áhrif á stefnumótun fyrirtækja og mótun opinberrar stefnu. 

Lykilorð: Samkeppnisforskot, Sjálfbærni, Sjávarútvegur 

Ágrip

Sustainability is now a key priority for businesses, with a strong focus on reducing environmental impacts due to regulatory pressures. This study investigates the role of inventory management in enhancing environmental performance. Efficient inventory systems streamline supply chains, reduce excess inventory and waste, improve workflow, and add value.  

We collect the environmental performance data from the MSCI ESG database which covers the global firms’ environmental, social, and governance rating scores from 2007 to the present. We use the environmental performance score as a proxy for measuring sustainability for the firms. The inventory management and firms’ control variables are collected from the Compustat database.  

This study explores the link between inventory management quality and sustainability, focusing on how effective systems improve environmental performance. Analysis of U.S. public companies shows that superior inventory management enhances environmental and ESG performance while reducing climate risk and carbon footprints.  

This research relies on MSCI’s Environmental Pillar ratings, focused on large firms, limiting applicability to smaller firms. Conventional metrics like inventory turnover were used due to a lack of refined measures, which could improve analysis. Using actual emission data alongside MSCI scores and conducting plant-level studies could also provide clearer insights.  

Inventory management plays a key role in sustainability by optimizing resources, reducing waste, cutting costs, and minimizing environmental impact. Lean management views excess inventory as a liability and enhances efficiency by minimizing waste and improving operations.  By aligning inventory practices with environmental strategies, businesses can meet regulatory demands, create economic value, and contribute to sustainability goals. 

Sustainability is now essential for businesses and strategic decision-making, with a growing focus on reducing environmental impacts due to regulatory demands. We find that effective inventory management improves environmental performance, lowers carbon footprints, and reduces climate risk, with the impact being most significant in the manufacturing sector. 

Keywords: Inventory Management, Lean, Sustainability, Environment, ESG 

Ágrip

In this paper, we are primarily interested in looking at the relationship between firm financing and business models with a specific focus on sustainability. The research question is: What is the relationship between sustainable finance and sustainable business models in the literature?   

Employ the systematic literature process as outlined by Tranfield et al. (2003) of three basic stages: planning (identifying the need), conducting the review (selection of studies and synthesizing the data), and reporting (applying the findings into recommendations). We further leveraged approaches by Cooper (1988) and Basias and Pallalis (2018) to consider six significant characteristics – focus, goals, perspective, coverage, organization, and audience – throughout our research process. 

The aim is to uncover how literature within sustainable finance and, separately, sustainable business models references and relates to one another. The intended result is that the two help strengthen one another—i.e., a company has a better chance attracting sustainable finance with a sustainable business model, and vice versa, a company has a more sustainable business model when it is financed using sustainable instruments. 

The main limitation and challenge is within the naming conventions of key concepts. For example, “strategy” has considered “financing choices” within the literature for decades, however, since the early 2000s, the concept of “business models” has grown, which is closely tied to strategy with some inherent differences. We aim to confront the limitation by covering the major research strands from “strategy” and “business model” literature. 

The paper's main practical contribution is to help companies understand if their business model is more sustainable, is it more likely to attract sustainable finance?  

The paper‘s academic contribution is to add to theory building in both sustainable business model and sustainable finance research strands.  

Keywords: Sustainable business models; sustainable finance; strategy; capital structure